“Os tempos converteron en impopular a manifestación aberta do odio aos xudeus. Sendo este o caso, o antisemita busca novas formas e foros onde poder instalar o seu veleno. Agora agóchao tras unha nova máscara. Agora non odia aos xudeus, só é antisionista!!”.
Martir Luther King na súa "Carta a un amigo antisionista" 1967.

segunda-feira, julho 30, 2012

Galegos en Mauthausen

21 veciños de Ferrolterra pasaron polo infame campo de exterminio nazi. Este é un dos motivos polo que o Concello de Ares acaba de acoller a presentación do libro "Galegos en Mauthausen", parte dun conxunto de homenaxes aos represariados polo fascismo. 

 

Por Galicia Confidencial | Ares | 29/07/2012

Trátase dunha obra do historiador Henrique Barreira, secretario da Asociación Memoria Histórica Democrática. O historiador destacou que os galegos sobreviron a Mathausen, onde foron asasinados ducias de miles de persoas, grazas a súa solidariedade. Barreira explicou como o drama comezou coa derrota da República democrática pola ditadura fascista do General Franco. No caso dos republicanos de Ares, a maioría pasou escondido os tres anos do conflito. Unha vez confirmada a vitoria fascista, moitos lograon embarcar en pequenos pesqueiros para chegar a Francia.
Con todo, a recepción por parte do Goberno de Francia non é boa; pois os republicanos son considerados esquerdistas perigosos. Agora ben, ao estourar a Segunda Guerra Mundial, o Executivo francés tira dos refuxiados republicanos para realizar traballos detrás da primeira liña da fronte ou nas fábricas de retaguardia. Unha vez derrotada Francia, o exército nazi captou esta compañía de traballadores estranxeiros. Moitos dos republicanos acabaron entón nos campos de concentración.

Ademáis da presentación do volume, inagurouse unha escultura en homenaxe. Trátase dun rail cara o ceo, que leva o nome das 21 persoas do Concellod e Ares que padeceron a barbarie nazi. O concello aresano e as asociacións Fuco Buxán, Memoria Histórica Democrática e Amicale de Mauthausen, coa colaboración dos Concellos dos municipios con veciños homenaxeados (A Capela, Fene, Ferrol, Cedeira, Ortigueira, Monfero e Miño) organizaron estes actos que teñen como obxectivo «que non se esqueza a historia». Na Casa da Xuventude de Ares hai ademais unha esposición conmemorativa que estará aberta durante as próximas semanas.
Aqui pódese ver o acto de presentación do libro:

domingo, julho 29, 2012

Despois dun ataque israelí a Irán


Por Daniel Pipes
The Washington Times . 24.07.2012

Como responderían os iranianos a un ataque israelí ás súas infraestruturas nucleares? Esta predición ten enorme importancia, ao ter influencia non só sobre a decisión de Xerusalén senón tamén sobre o moito que outros estados traballan para pór trabas a un ataque israelí.

Os analistas en xeral ofrecen predicións optimistas para políticas de disuasión e contención - hai tertulianos que chegan a celebrar que Irán teña capacidade nuclear - á vez que prognostican os peores resultados dun ataque. Prevén que Teherán fará todo o posible por tomar represalias, como secuestros, actos de terrorismo, ataques balísticos, combates navais e o peche do Estreito de Ormuz. Isto a pesar de dous datos: os ataques israelís anteriores a estados inimigos que construían armas nucleares, Iraq en 1981 e Siria en 2007, non suscitaron ningunha represalia; e o exame detido da historia da República Islámica de Irán desde 1979 decántase por unha avaliación «máis comedida e menos apocalíptica -aínda que sobria- das probables consecuencias dun ataque preventivo».

Son palabras de Michael Eisenstadt e Michael Knights, expertos do Washington Institute for Near Eastern Policy que brindan unha excelente guía dos probables escenarios en «Máis aló da análise pesimista: probables respostas de Irán a un ataque preventivo israelí». Este estudo do comportamento iraniano ao longo do tres últimas décadas condúcelles a anticipar que tres principios van a modelar e limitar probablemente a resposta de Teherán a un ataque israelí: a insistencia na reciprocidad, a cautela á hora de non crearse inimigos gratuitamente, e o desexo de disuadir ataques israelís - ou estadounidenses - ulteriores.

Os mulás enfróntanse, noutras palabras, a importantes limitacións á súa capacidade de adoptar represalias, que inclúen a debilidade militar e a perentoria necesidade de non crearse aínda máis inimigos no exterior. Con estas liñas mestras en vigor, Eisenstadt e Knights valoran oito posibles medidas iranianas, que hai que avaliar tendo en mente as alternativas duns islamitas apocalípticos con armas nucleares:

- Atentados terroristas contra obxectivos israelís, xudeus ou estadounidenses: Algo probable, pero que causa unha destrución limitada.
- Secuestro de cidadáns estadounidenses, sobre todo en Iraq: Probable, útil, pero de impacto limitado, como o caso de Líbano nos '80.
- Atentados contra estadounidenses en Iraq e Afganistán: Algo moi probable, sobre todo a través de organizacións satélite, pero que causa unha destrución limitada.
- Ataques balísticos contra Israel: Algo probable: uns cuantos proxectís lanzados desde Irán superan as defensas israelís, o que conduce a baixas probablemente por baixo dos centos de mortos; mísiles lanzados por Hezbolá limitados en número debido a consideracións nacionais libanesas. Improbable: que Hamás interveña, ao distanciarse de Teherán; que interveña o goberno sirio, que está a loitar pola súa vida fronte a unha oposición armada cada vez máis forte; e que interveñan probablemente as forzas armadas turcas. En conxunto, é improbable que os ataques balísticos vaian causar un dano devastador.
- Ataques a estados veciños: Probable: mediante o terrorismo, porque se pode negar a autoría. Improbable: ataques balísticos, dado que Teherán non quere crearse máis inimigos.
- Hostilidades coa Mariña estadounidense: Probable: pero tendo en conta o equilibrio de poderes, causante dun dano limitado.
- Minar de forma encuberta o Estreito de Ormuz: Algo probable, que fai que os prezos da enerxía se disparen.
- Intentos de peche do Estreito de Ormuz ao tráfico: Improbable: é difícil de facer e demasiado nocivo potencialmente para os intereses iranianos, dado que o país necesita do mesmo estreito para a súa actividade comercial.

Os autores tamén consideran tres efectos secundarios potenciais dun ataque israelí. Si, os iranianos poidan pechar filas ao redor do seu goberno durante os momentos posteriores, pero a longo prazo Teherán «podería ser criticado por xestionar a cuestión nuclear dunha forma que conduce á confrontación military». Da chamada rúa árabe predíse de maneira perpetua que se levantará contra un ataque militar externo, pero nunca o fai; probablemente o descontento entre os chiítas do Golfo Pérsico veríase equilibrado polos moitos árabes que acirrarían discretamente aos israelís. En canto a abandonar o Tratado de Proliferación e iniciar un programa nuclear militar aberto, sendo «unha posibilidade moi real», contra máis represalias adopten os iranianos, máis difícil vailles a ser facerse coas pezas necesarias para un programa así.

En suma, estes riscos son desagradables pero non catastróficos, gestionables pero non devastadores. Eisenstadt e Knights esperan unha fase curta de resposta iraniana intensa, acompañada de «un conflito activo de baixa intensidade que se podería prolongar durante meses e mesmo anos»; algo moi parecido ao que existe xa entre Israel e Irán. Un ataque preventivo israelí, conclúen, tratándose de «unha empresa de alto risco que carrexa o potencial dunha escalada no Levante ou o Golfo? non sería o acontecemento apocalíptico que algúns prognostican».

Esta análise convincente confirma que o perigo das armas nucleares en mans iranianas supera con fartura ao risco de eliminar ese armamento antes de que exista.

quinta-feira, julho 26, 2012

Novidade literaria: "Israel siglo XXI: Tradición y vanguardia"

Título: “Israel, siglo XXI. Tradición y vanguardia”
Coordinadores: Alfredo Hidalgo Lavié y Jacqueline Tobiass
Editorial: Netbiblo (A Coruña)
Idiama: español
Prezo: 26 euros
Páxinas: 300
 
 
.
O extraordinario Israel, recente e actual

A editorial coruñesa Netbiblo ven de editar un interesante libro de autoría colectiva, no que se fai unha ampla radiografía do Estado de Israel, desde a súa independencia até a entronización de Tel Aviv como cidade modernísima e refuxio privilexiado dos colectivos de gais e lesbianas. A publicación, na que interveñen dezaoito autores españois e israelís na súa maioría, aproveitou o aniversario dos 25 anos do establecemento de relacións diplomáticas entre Madrid e Jerusalém, para ofrecer aos lectores hispanofalantes unha visión caleidoscópica de Israel, practicamente imposíbel de obter a través das sesgadas imaxes que a diario difunden os medios de comunicación.

O volume, escrito de forma amena e rigorosa por investigadores, docentes universitarios, xornalistas, arquitectos ou diplomáticos como Alejandro Baer, José Antonio Lisbona, Natan Lerner, Herzl Inbar, Pilar Rahola, Rosa Moro, Esther Bendahan ou Horacio Vázquez Rial, aborda a antigüidade bíblica, os balbuceos do Estado ou a Shoáh, pero tamén analiza as institucións democráticas do país, o seu pluralismos social e multicultural, a súa implicación exemplar na cooperación internacional, o seu rechamante -por elevadísimo- desenvolvemento técnico e científico, ou as súas achegas arquitectónicas e culturais.
 
Ao longo de case 300 páxinas, nas que se inclúen case unha trintena de fotos de Tzipi Litvak, debúllanse con obxectividade -e con espírito crítico- cuestións tan espiñentas como o conflito cos palestinos, o antisemitismo, as relacións con España ou o papel dos haredim, así como aspectos tan novos cales son o constitucionalismo sen Carta Magna do país hebreo, o milagre de pasar dunha terra desértica a unha sociedade líder en coñecemento e en I+D, as particularidades do cinema, a literatura e o cómic no Pobo do  Libro, ou a revolución de converter á súa cidade máis antiga na capital, non do país, como queren os xornais españois, senón do mediterranean cool.

Un traballo colectivo, en suma, cuxa lectura é máis que recomendabel.

Os ultraortodoxos e o sionismo II


Por Abraham B. Yehoshua
La Vanguardia - 23.07.2012

Tras a creación do Estado de Israel estableceuse como obrigatorio o servizo militar para todos os cidadáns. Foi entón cando varios rabinos da comunidade ultraortodoxa dirixíronse ao primeiro ministro e fundador do Estado, David Ben Gurion, para pedirlle que eximise do servizo militar a uns catrocentos estudantes de yeshivá (escola talmúdica), co fin de que puidesen continuar co estudo da Toráh. O motivo era razoábel e até conmovedor, tendo en conta que durante a Shoáh morreron centos de miles de estudantes de yeshivá. Así que para que a cadea centenaria do estudo da Toráh non se perdese, pedían que se lles eximise do exército a eses estudantes avantaxados para poder dedicarse día e noite a estudar os textos sacros. Estes rabinos dirixíanse a Ben Gurión cunha actitude de derrota absoluta, xa que mesmo a eles, que crían na providencia divina como guía da orde do universo e da historia segundo unha lei de recompensa e castigo, custáballes moito explicar por que pecado foran asasinados máis dun millón de nenos xudeus nos campos de exterminio. O silencio de Deus fora total. Por outra banda, estes rabinos representaban comunidades relixiosas que se opuxeron con firmeza ao movemento sionista; pero, no entanto, un primeiro ministro sionista, socialista e laico non podía deixar de atender os seus rogos para seguir co estudo dos libros sacros dun Deus que os traizoou. Así pois, Ben Gurión fixo unha excepción e eximiu a eses raparigos da obrigación de facer o servizo militar obrigatorio.

Cando se fixo isto, a poboación do novo Estado era ao redor dun millón de persoas. Hoxe xa somos un seis millóns cen mil, é dicir, seis veces máis. En cambio, o número de estudantes de yeshivá exentos do servizo militar son agora un sesenta mil, é dicir, multiplicouse o seu número por cento cincuenta. Como se chegou a esta situación?

As razóns son complexas. Pero a principal deriva do poder político que os partidos relixiosos foron adquirindo unha forza de equilibrio entre a dereita e a esquerda, especialmente na época de maior enfrontamento ideolóxico sobre como solucionar o conflito cos palestinos.

Como moitas veces a esquerda e a dereita estaban case igualados no Parlamento, os partidos relixiosos eran os que acababan decidindo quen gobernaba no país. E como no sector da dereita había tamén moitos xudeus fieis ás tradicións relixiosas, era normal que contase coa simpatía e o apoio dos partidos ultraortodoxos, o cal viuse recompensado cunha exención desproporcionada do exército para os estudantes de yeshivá, ademais de dotarlles dunha boa bolsa.

Cuantos máis novos relixiosos ían ficando exentos do servizo militar, máis medraba o número de militantes dos partidos relixiosos, que así vían incrementado o seu poder. E así os líderes destes partidos foron acumulando tal forza que non só aumentou a súa soberbia política senón tamén a súa arrogancia desde o punto de vista teolóxico, chegando a facer comentarios enervantes como: "O sionismo é o responsábel do holocausto" ou "as vitorias do exército de Israel non se deben á valentía dos soldados senón ao estudo da Toráh nas escolas rabínicas". E froito desa arrogancia é tamén que parte deses estudantes da Toráh néguense a gardar un minuto de silencio o día en que soa a sirena en recordo dos caídos nas guerras de Israel.

Pero acerca deste tema tamén é necesario dicir que estamos ante unha ferida moi grave que hai que curar, xa que moitos deses mozos relixiosos non queren pasarse o día enteiro estudando a Toráh e repetindo sen sentido textos escritos hai séculos. No fondo do seu corazón gustaríalles aprender unha profesión e integrarse en igualdade de condicións na sociedade israelí. Non quixesen ser fieis soldados dun armazón relixioso ancorado no pasado e dirixido por rabinos estreitos de miras, senón cidadáns de proveito, útiles para a sociedade na que viven e na que para integrarse é condición importantísima facer o servizo militar.


Moitas veces xurdiron partidos cuxo obxectivo fundamental era loitar para que os ultraortodoxos tamén fixesen o servizo militar, do mesmo xeito que o resto dos cidadáns, pero a pesar de todos os esforzos, nunca se conseguía nada. En cambio, no último ano, os grupos sociais que están a loitar por que haxa xustiza e igualdade social no país comprenderon que a exención que gozan os ultraortodoxos para non facer o servizo militar supón tamén unha carga económica que agrava aínda máis a desigualdade actual. Por iso, ás protestas destes grupos sumouse este último ano a demanda popular de que os relixiosos tamén fagan a mili, unha demanda que obriga a tomar unha decisión a Netanyahu, que agora conta cunha ampla maioría parlamentar sen depender dos partidos relixiosos, e que por tanto podería emendar esta inxustiza. Veremos se se atreve a porse en contra dos seus socios tradicionais. As próximas semanas serán cruciais para a democracia israelí.
* Abraham B. Yehoshúa, escritor israelí, impulsor do movemento Paz Agora

quarta-feira, julho 25, 2012

segunda-feira, julho 23, 2012

As raices de Israel: da utopía sionista ao Estado xudeu


1896-1948: da utopía sionista ao Estado xudeu
Por Gabriel Albiac*

A independencia do Estado de Israel foi -en palabras de Josep Pla, que foi testemuña de excepción aqueles primeiros anos de existencia- “un dos fenómenos máis extraordinarios da historia”. Contrariamente ao estereotipo antisemita dunha suposta «potencia xudea» que se apropiou dunha terra allea, o movemento sionista foi sempre o movemento de liberación nacional do pobo xudeu desprovisto de apoios, un pobo perseguido, vítima dun xenocidio, ao que todos os seus veciños declararon a guerra o mesmo día da fundación e independencia do seu Estado -conforme, non se esqueza, a unha decisión da comunidade internacional- e que correu o risco de resultar aniquilado se se equivocara ao chegar a hora da súa decisión histórica. É desas orixes, xeralmente ignorados, e do significado histórico do sionismo, é do que trata o seguinte artigo de Gabriel Albiac.

Como sucede con toda palabra inserta no ámbito paixonal da retórica política, «sionismo» acabou por ser un vocábulo de significación case inaprehensíbel. Tratar de reestablecer o seu contido en términos apodícticos é hoxe unha tarefa pouco menos que imposíbel. Ou o que é quizais peor, inaudíbel. Para o falante medio, «sionismo» e «antisionismo» compoñen a parella nocional contraposta a cuxo través designar o conflito árabe-israelí. Nas tradicións de esquerda máis convencionais, «sionismo» adoita ser usado como un sinónimo ou unha variante cualificada de «imperialismo». Nas máis radicais e nas máis incultas, púidose falar ate -baixo o influxo da xerga interna da OLP- de «fascismo sionista». En todos os casos, a designación negativa –“antisionismo”- operou funcionalmente como a forma lingüísticamente desprazada dun significante non explicitábel na segunda metade de século pasado, polo menos en Europa: «antisemitismo». Tratemos de restablecer o significado histórico do término.

O sionismo é unha ideoloxía política nacida no medio xudeu laico -maioritaria e preferentemente socialista- europeo de finais do século XIX sob o impacto da oleada antisemita cristalizada no «asunto Dreyfuss», o seu ciclo péchase definitivamente coa realización do seu programa básico mediante a constitución dun Estado xudeu en Palestina. O uso do término con posterioridade a esa data é metafórico e non designa ningún movemento social nin político diferenciábel. Non é banal lembrar un par de características ideolóxicas dese movemento sionista, formalmente constituído en Basilea no ano 1897, antes de pasar a seguir a súa traxectoria na fundación e independencia do Estado de Israel. Á mantenta de certos usos impropios da linguaxe, en primeiro lugar. É moi habitual atopar na opinión pública unha asimilación espontánea entre sionismo e integrismo relixioso: un tópico reconfortante, que asimilaría ortodoxia rabínica con sionismo extremo. Reconfortante e rotundamente falso. Tanto histórica como teolóxicamente a asimilación entre sionismo e tradición rabínica é sen máis un disparate. O modelo de identificación entre integrismos relixiosos e expansionismos territoriais só é operativo en tradicións relixiosas que fan do proselitismo -que, á súa vez repousa sobre unha hipótese de salvación universalista- norma ética primeira. É o caso da tradición cristiá -erao, cando menos, nos non tan afastados tempos en que os cristiáns tomában en serio o seu dogma- e -con máis vigor hoxe- do Islam. Para o xudaísmo «ortodoxo», pola contra, o proselitismo é unha perversión teolóxica infundada. A elección divina do pobo non é, nin metafísica nin teolóxicamente, compatíbel coa conversión como práctica de masa.

Por iso convén chamar ás cousas polo seu nome. E conservar un mínimo de memoria histórica. O sionismo non naceu en medios rabínicos nin «ortodoxos». Foi esencialmente un froito do xudaísmo laico; é máis, o foi, en grande parte, das súas tendencias máis radicais, máis entreveradas co nacente socialismo -os casos de Moshe Hess ou de Israel Zangwill son dabondo significativos-, desde finais do século XIX. O seu obxectivo político, definido polo seu gran configurador doutrinario, Theodor Herzl, no “Estado xudeu” (1896) como proxecto de construción nacional dun Estado xudeu na Palestina otomá, chocou frontalmente coas posicións maioritarias do rabinato da diáspora, que viron nel unha sustitución laica do ideal relixioso.

Ate o día de hoxe en Israel, os sectores máis literalistas do xudaísmo de tradición mesiánica rigorosa seguen rexeitando a lexitimidade dun Estado constituído sen participación trascendente algunha. Porque, para un «ortodoxo», o Libro é transparente. Non haberá Reino mentres non haxa Mesías. Todo intento de acelerar a súa chegada é suplantación blasfema da obra divina. E iso é precisamente o que o sionista, ao consolidar un Estado israelí laico, acomete. As concesións outorgadas trala formación de Israel por David Ben Gurion a ese rabinato ortodoxo non lograron nunca borrar un conflito básico e irrebasable. O fracaso da «Haskala», o movemento asimilacionista que intentou, primeiro en Alemaña e logo en Rusia unha integración plena do xudaísmo en Europa, e os pogroms de 1819 e 1881, son os orzamentos inmediatos do ascenso do movemento de Herzl en favor do retorno a Sión que o Primeiro Congreso Sionista proclamou en 1897 en Basilea.

En rigor é preciso falar de tres grandes oleadas migratorias, de tres grandes «aliya» ou «ascensos» cara a Xerusalén anteriores á proclamación e independencia do Estado en 1948. Desde o principio, son os sectores económicamente máis desválidos da comunidade xudía mundial os que inician a instalación en Palestina. Moi ligados ao movemento socialista e a tradicións sindicalistas combativas, configuran moi cedo -desde 1905- organizacións obreiras que cristalizarán na formación do socialdemócrata «Poale-Zion de Eretz-Israel» e do máis esquerdista «Hapoel-Hatzair», do que xurdiría o movemento xuvenil marxista «Hachomer». Sobre todo, fórxase a «Histraduth Haovdim be Eretz Israel», Confederación Sindical dos Traballadores de Israel que será un dos eixos maiores do cooperativismo e do socialismo israelí. Desde comezos de século, toda a política dos dirixentes sionistas -e, moi en particular, a de Haim Weizmann- estivo orientada a negociar coas potencias colonialistas a obtención dunha autonomía para a importante poboación xudea en proceso de asentamiento en Palestina, fragmento territorial do Imperio Otomán baixo protectorado británico.

A «Declaración Balfour»(1) do 2 de novembro de 1917 é a primeira expresión desas negociacións. Simultáneamente, Weizmann negociou acordos co rei Feysal de Arabia, máis tarde prolongados nas conversas con Abdallah de Xordania. O obxectivo é a obtención dunha mínima nación xudea soberana coexistente co seu contexto árabe. A partir de 1920, as relacións entre os dirixentes sionistas e a Administración británica en Palestina foron deterioranse en función da prohibición británica de novas emigracións xudeas, e os xudeus palestinos -tralos importantes pogroms promovidos pola poboación árabe e tolerados polos británicos en 1929 e 1936- pasan a estruturarse en organizacións de autodefensa.

A Segunda Guerra Mundial e a explícita toma de partido do «mufti» de Xerusalén en favor de Adolf Hitler lanzan á poboación xudea cara á transformación desas organizacións de autodefensa en grupos armados que debuxarán o núcleo do futuro exército israelí. «Irgún», «Stern» e, sobre todo, «Palmach» (Exército popular) e «Haganah» (Exército de defensa), emprenderán, tralo fin da Segunda Guerra Mundial e baixo o trauma do holocausto nazi, a loita armada contra a Administración británica: son as teses do chamamento do ano 1946 da Conferencia Sionista Mundial para a resistencia contra o «Libro Branco» británico de 1939.

A guerra en Palestina comezou.

Baixo ese duplo eixo (débeda histórica cara unha poboación exterminada nos campos de concentración e risco permanente de guerra civil en Palestina), a ONU busca desesperadamente unha saída razoábel para a «cuestión xudea». Son xa case seiscentos mil os xudeus instalados en «terra santa» e a tendencia migratoria ascende. Un primeiro plano de partición será esbozado en 1946, logo modificado en 1947. A formación de dous Estados, un árabe e outro xudeu, sobre a antiga Palestina otomá é aprobada pola Asemblea Xeral da ONU o 14 de maio de 1948. Na súa forma final, a resolución da ONU era escasamente favorábel para os intereses xudeus. Se ben concedía a existencia dun Estado israelí, non é menos certo que os territorios e fronteiras que lle outorgaban era escasos e pobres os primeiros e indefendibles as segundas. Basta porse ante o mapa trazado polo plano en 1947 para captar a dificilísima situación na que un Estado israelí dividido en dous fragmentos entrecruzados de adversarios viuse para sobrevivir. David Ben Gurión acepta, con todo, de inmediato os términos da resolución e proclama a independencia de Israel. A Liga Árabe rexéitaos e chama á guerra santa. A primeira guerra árabe-israelí comezou. E, con ela, a traxedia do pobo palestino.

Noventa mil soldados exipcios, iraquíes, sirios e xordanos atacan aos setenta mil guerrilleiros da «Haganah». O resultado non pode ser máis funesto para os intereses da poboación árabe palestina. Contra todas as previsións, os paramilitares da «Haganah» varren aos exércitos regulares árabes. Do territorio inicialmente fixado pola ONU para a formación do seu Estado propio, os palestinos verán, como resultado da guerra, apropiarse, por unha banda a Israel, por outra banda aos países árabes limítrofes. O Estado hebreo incorporará así 6700 quilómetros cadrados sobre o previsto e establecerá unha liña de fronteira menos inverosímil aínda que militarmente moi vulnerábel: na súa parte máis estreita, o Estado hebreo non é, en 1948, senón unha franxa de 14 km entre Cisxordania e o mar. Exipto apodérase de Gaza. Xordania, da Samaria bíblica ou Cisxordania, que compoñía a fracción esencial do territorio previsto pola ONU como Estado palestino.

O armisticio que dá fin á guerra de independencia en 1949 consagrará un mapa político esencialmente distinto do previsto pola comunidade internacional. Palestina morreu antes de comezar a existir. 850.000 dos seus habitantes inician o seu longo exilio. O mundo árabe, baixo proclamas retóricas máis ou menos lacrimóxenas, desenténdese materialmente deles. Aínda en 1956, Ahmed Chuqueiri, futuro presidente da OLP, proclamou, co xeral consenso árabe como «público e notorio que Palestina non é máis que Siria do sur»(2)

1 / A Declaración oficial do Foreign Office británico, que estaba encabezado por Lord Arthur Balfour, ía dirixida a Lord Rothschild, o gran benefactor sionista, e dicía o seguinte: «O goberno da súa Maxestade ve con bos ollos o establecemento en Palestina dun fogar nacional para o pobo xudeu, e prestará os seus mellores empeños para facilitar o logro deste obxectivo, sobrentendéndose claramente que nada debe facerse que poida menoscabar os dereitos civís e relixiosos das comunidades non xudías existentes en Palestina, ou os dereitos e o estado político gozado polos xudeus en calquera outro país.» Posteriormente, o Mandato británico para Palestina incluíu a Declaración de Balfour que, específicamente, referíase a «as conexións históricas do pobo xudeu con Palestina» e á validez moral de «reconstituir o seu fogar nacional nese país». O Mandato foi formalizado polos 52 gobernos da Liga das Nacións o 24 de xullo de 1922.

2 / Non se trata nin moito menos dun caso excepcional: anos antes, o representante do Supremo Comité Árabe ante as Nacións Unidas presentara unha declaración á Asemblea Xeral en maio de 1947 que dicía que «Palestina era parte da Provincia de Siria» e que «políticamente, os árabes de Palestina nunca foron independentes no sentido de formar unha entidade política separada». Antes da partición, en 1937, os palestinos tampouco se vían como unha identidade nacional. Por exemplo, un líder árabe local, Auni Bey Abdul-Hadi, díxolle á Comisión Peel, a que finalmente recomendou a partición de Palestina: «¡non existe tal país [como Palestina]! ¡”Palestina” é un término que inventaron os sionistas! Non hai ningunha Palestina na Biblia. O noso país foi durante séculos parte de Siria». E no Primeiro Congreso de Asociacións Musulmano-Cristiás, que se reuniu en Xerusalén en 1919 para elixir representantes de Palestina á Conferencia de Paz de París, adoptouse a seguinte resolución: «Consideramos Palestina como parte da Siria árabe, xa que nunca se separou dela en ningunha época. Estamos conectados con ela por vínculos nacionais, relixiosos, lingüísticos, naturais, económicos e xeográficos.»

* Gabriel Albiac é doutor en Filosofía pola Universidade Complutense de Madrid e Catedrático de Filosofía na mesma universidade. En 1988 foi Premio Nacional de Literatura (Ensaio) coa sinagoga baleira, un ensaio sobre algunhas das figuras máis heterodoxas da comunidade xudeoespañola exiliada en Amsterdam durante o século XVII. Este artigo publicouse orixinalmente no xornal El Mundo. Posteriormente apareceu nunha antología de artigos de Gabriel Albiac, titulada “Outros mundos” e editada por Páginas de Espuma (2002).

domingo, julho 15, 2012

Ben Iehuda


Por Josep-Lluis Carod-Rovira *
.
Arrincando da avenida Jaffa empeza Ben Iehuda, a zona de peóns máis céntrica de Xerusalén. Leva o nome de Eliezer Itzak Perelman, en hebreo Ben Iehuda, nacido o xaneiro do 1858 no pobo lituano de Luzhki. Pregúntome se toda esta xente que agora se move atarefada, entrando e saínte das numerosas tendas da zona, a maioría turistas, saben que Ben Iehuda é o protagonista dun milagre. Non se me acorre unha palabra mellor para explicar o que o seu patriotismo tenaz conseguiu, remando contra o vento do derrotismo pesimista que o rodeaba: converter o hebreo de lingua morta para a cotidianidade en idioma nacional dun pobo.
.
A partir dos 3 anos empezou a estudar hebreo como medida indispensábel para a súa formación relixiosa, posto que este idioma sobrevivira reducido só ao uso litúrxico, como lingua escrita, de interese para os eruditos e os cabalistes. Cunha saúde sempre fráxil, o pai do hebreo moderno foi a estudar medicina en París e en Francia, aos 21 anos, nun café do bulevar Montmartre, protagonizou a primeira conversa íntegra nesta lingua, sobre temas contemporáneos, cun amigo tamén xudeu.
.
Embarcouse, entón, nunha ofensiva persoal para a resurrección da lingua, ás veces con medidas drásticas que xeraban incomodidade, malestar e, sobre todo, incomprensión, na súa contorna. Convencido de que os xudeus non serían nunca un pobo vivo se non falaban hebreo no seu propio país, en 1881 volveu á terra dos seus antepasados para facer realidade o seu soño. Xusto desembarcado ao porto de Jaffa, dirixiuse en hebreo ao canvista de diñeiro, ao fondista e a un estivador, constatando todos xuntos que a conversa si era posíbel. Desde entón, o seu entusiasmo xa non tivo freo.
.
Só coa base das 7.704 palabras que forman o vocabulario da Biblia, dedicouse en corpo e alma a dar vida a unha lingua morta e xa nunca máis abandonou nin a tarefa nin a esperanza. incorporou neoloxismos para designar unha realidade que non tiña cabida no repertorio bíblico limitado, a partir da influencia de diferentes idiomas. Fundou o Consello da Lingua Hebrea (1890), precursor da Academia de lingua Hebrea actual, e deixou un legado impresionante nos dezasete volumes do Dicionario completo do hebreo antigo e moderno . Ideou todo un sistema de aprendizaxe e mellora do idioma pensado para os nenos, para os residentes no país e os que acababan de chegar para facer do hebreo a lingua pública común de cohesión social e identidade civil.
.
O seu fillo, Itamar Ben Avó, nacido o 1882 en Xerusalén, converteuse no primeiro neno de lingua materna hebrea da historia moderna, despois de case dous mil anos de diáspora. Ben Iehuda morreu o decembro do 1922, poucos días despois do recoñecemento, por parte dos británicos, do hebreo como lingua oficial dos xudeus na súa terra ancestral.
.
Hoxe é a lingua pública común en Israel, idioma oficial do estado, como tamén o é o árabe, e que ven acompañados polo inglés nos letreiros oficiais das rúas e lugares públicos. Josep Pla resumía a función cohesionadora do hebreo na frase "O hebreo contra Babel", ante o perigo dunha dispersión lingüística capaz de provocar a incomprensión e a ausencia dun referente lingüístico público, común, nacional, entre unha cidadanía procedente dunha septuaxésima longa de países, de todos os continentes. O ruso é hoxe a terceira lingua máis falada de Israel nun calidoscopio idiomático en que tamén está o español, o ladino, o polaco, o lituano, o ucraíno, o portugués e o francés, entre outros, xunto ao mítico ídish.

A diferenza de Irlanda, pero como Albania, Bulgaria e Finlandia, a independencia e a creación do estado propio aseguraron a plenitude da súa lingua nacional. As ulpanim -escolas de inmersión á lingua, a cultura e o país para a poboación adulta- garanten a continuidade. Pénsoo mentres cae a tarde na fermosa Xerusalén e un grupo de mozos, entre os cales dous soldados de uniforme, bailan danzas populares no medio de Ben Iehuda. Soa moi ben, a música.

* http://www.ara.cat/ara_premium/debat/Ben-Iehuda_0_415158493.html

sexta-feira, julho 13, 2012

Entrevista ao coronel Shaul Arieli



O Coronel Shaul Arieli, ordenando o desmantelamento e avacuación dos asentamentos israelíes de Gaza.
Fonte: Shaul Arieli Archive



"É hora de avanzar polo camiño da paz"

Unha entrevista de Gabriel Bacalor*

Nesta entrevista realizada polo analista Gabriel Bacalor, o coronel da reserva do exército israelí Shaul Arieli, quen tivo ao seu cargo a evacuación dos asentamentos xudeus da Franxa de Gaza, ofrece a súa visión acerca da realidade do Medio Oriente. Convidado recentemente á Casa Branca e ao Consello de Seguridade Nacional dos Estados Unidos, sostén que a paz e a seguranza son as dúas caras da mesma moeda.

- Que consecuencias ten para Israel a primavera árabe?
Os levantamentos populares no mundo musulmán, expresan un cambio de época, no cal as masas xa non temen aos seus gobernos e expándese a solidariedade rexional. Israel non é o centro de interese neste proceso, pero debe aggiornarse para evitar o illamento rexional. Mentres Israel non manifeste interese en resolver o problema palestino, a solidariedade árabe que, por exemplo, exerce hoxe unha importante presión internacional para derrocar a Assad en Siria, podería actuar en contra de Israel.

- Por que a revolución en Siria aínda non acadou os mesmos resultados que en Exipto, Tunes e Libia?
Unha das razóns é o forte respaldo que recibe Assad de Rusia e Irán. No caso de Rusia, o apoio débese a razóns económicas e no de Irán, ao acceso que Siria brinda ao mundo árabe sunita, así como as facilidades de paso que Siria ofrecería para abastecer con armas e provisións a Hamás e Hezbollah, en caso dun conflito bélico con Israel. De todos xeitos, creo que a saída de Assad é cuestión de tempo. Entre os escenarios posteriores, podería ocorrer que o seu partido Baath sen Assad, lidere unha transición ordenada, aínda que tampouco descartaría a hipótese dun cambio de mando máis abrupto.

- Representa o programa nuclear iraniano unha ameaza para Israel?
O programa nuclear de Irán é unha ameaza para todo o mundo. A pesar das advertencias de Ahmadinejad e Jaminei, a dirigencia iraniana sabe que se Irán usase armas atómicas contra Israel, estaría a decretar a desaparición de toda a rexión. A razón do desenvolvemento atómico de Irán non é destruír a Israel, senón garantir a estabilidade do réxime islámico fronte ás ameazas de occidente e profundar a influencia chiita no mundo musulmán. O éxito do seu programa nuclear presionaría a Turquía, Exipto e Arabia Saudita a adquirir armas atómicas; e esta escalada armamentista non lle convén a ninguén.

- Como pode afectar o triunfo dos Irmáns Musulmáns en Exipto, ao tratado de paz entre ese país e Israel?
Cústame crer que o ascenso de Mohamed Morsi en Exipto, poida derivar nun conflito bélico con Israel. A razón fundamental é que o exército exipcio non está en condicións materiais de soster unha guerra con Israel e ademais depende, económica e militarmente, dos Estados Unidos. Con todo, se Israel non avanza no proceso de paz cos palestinos, poderíase esperar un enfriamento das relacións entre ambos países, con efectos negativos sobre as relacións comerciais entre ambos. Por iso, insisto na importancia para Israel de lograr un acordo cos palestinos, á maior brevidade posible.

- Quen son os responsables do estancamento nas negociacións entre Israel e a Autoridade Palestina?
Considero que a maior parte da responsabilidade na suspensión de conversas directas, desde setembro de 2010, corresponde ao goberno israelí. Netanyahu non acepta os chamados "termos de referencia" acordados no Cumio de Annapolis de 2007, que recoñecen a creación dun Estado Palestino dentro dos límites do 67 con intercambio de territorios, é dicir, transferindo a Israel asentamentos xudeus en Cisxordania a cambio doutras terras.

- O goberno israelí só pide que os palestinos recoñezan ao seu país como Estado Xudeu. Non lle parece unha demanda lóxica?
En cuestións tan sensibles, o que resulta ilóxico é cambiar as pautas da negociación, logo que a contraparte está disposta a darnos o que pediamos. Por que Israel non quixo negociar cos palestinos até comezos da década de 1990? Porque os palestinos non aceptaban as resolucións 242 e 338 do Consello de Seguridade das Nacións Unidas, que implicaban o recoñecemento do dereito á existencia de Israel. Agora que nos dan o que queriamos, tampouco nos chega e esiximos novas condicións: o recoñecemento do Estado xudeu, o manexo da auga, o control do espazo radioeléctrico... Non me parece serio.

- Netanyahu di que un Estado Palestino en Cisxordania, comprometería a seguridade de Israel. Cal é a súa visión respecto diso?
Considero que a maioría da xente non sabe de que falamos, cando nos referimos a un Estado Palestino. En caso que houbese un acordo, ese Estado Palestino estaría completamente desmilitarizado; as forzas de seguridade palestinas encargaríanse dos asuntos internos, e habería efectivos da OTAN para garantir a paz nas fronteiras. Ademais, o exército israelí contaría con autorización para utilizar o espazo aéreo do novo Estado e disporía de estacións de alerta temperá para a prevención de eventuais ataques. Neste contexto, se a seguridade de Israel se víse comprometida e decidise intervir militarmente, tomaría só uns poucos días recuperar o control do terreo. En síntese, a postura de Netanyahu e os seus argumentos respecto da seguridade, non responden á necesidade senón a razóns exclusivamente políticas e ideolóxicas.

- Aínda así, poderíase dicir que en caso de avanzar cara a un acordo, Israel estaría a asumir un risco?
Nin a guerra nin a paz son pólizas de compañías de seguros. Sempre se asumen riscos; pero é necesario preguntarse cales son os escenarios posibles e avaliar os pros e contras de cada un. O primeiro escenario sería alcanzar, primeiro, un acordo cos palestinos e máis adiante con Siria, cando nese país as cousas estean máis claras. En base á proposta de paz da liga Árabe, Israel normalizaría as súas relacións co mundo musulmán pero, tamén, estaría a asumir o risco dunha intensificación do conflito. Con todo, está claro que a profundización do status quo non é unha alternativa intelixente para ningún dos pobos, pois nos conduce inexorablemente á intensificación do problema. Por iso, eu sosteño que, neste difícil balance de intereses, acordar cos árabes é o mellor para Israel.

- Por que o goberno israelí autoriza a construción de asentamentos xudeus en Cisxordania?
A maior parte da xente cre que é por razóns de seguridade, pero non é así. Débese a determinantes políticos e sobre todo ideolóxicos, enraizados na contradición existente entre o sionismo nacionalista e o relixioso. Os sionistas relixiosos consideran que o dereito divino do Pobo de Israel sobre a Terra de Israel, sobreponse a calquera outro dereito, entre eles ao de autodeterminación do pobo palestino. O partido Likud ten actualmente unha forte influencia de sionistas relixiosos, que manipulan a política do goberno a favor da construción de asentamentos.

- Que lle diría a un colono xudeu, convencido que a través das súas accións está a favorecer a causa sionista?
Diríalle que o seu sionismo é diferente ao meu. O meu sionismo, que tamén é o sionismo de Hertzl, Ben Gurion, Jabotinsky, Waitzmann e Moshe Sharet, pon no centro ao Pobo de Israel e é laico e democrático porque responde a valores xudeus e universais. En cambio, o sionismo relixioso de moitos colonos, cuxos referentes son os rabinos Kook, pon o seu epicentro na Terra de Israel e está disposto a renunciar ao carácter democrático do Estado Xudeu, para reter toda a terra.

- Un sector da dereita israelí, sostén que Xordania debería ser o Estado Palestino. Cal é a súa postura en relación a esta iniciativa?
A proposta carece de racionalidade histórica, xurídica e militar. Xa no acordo de Sykes-Picot de 1916, un ano antes da Declaración Balfour, estaba claro que na actual Xordania erixiría un Estado árabe. De feito, en 1919, durante a Conferencia de Paz de París, o movemento sionista reclamou para o seu territorio 18.000 quilómetros cadrados, e non os 90.000 quilómetros cadrados que hoxe involucran a Israel e Xordania. Polo tanto, expor que Israel renuncia a Xordania para que sexa o Estado Palestino, é unha falacia histórica. Ademais, non existe ningunha forma de trasladar a Xordania a case un millón e medio de árabes israelís e a dous millóns e medio de árabes cisxordanos. Finalmente, no plano militar, Israel empeoraría drasticamente a súa posición estratéxica, xa que en lugar de lidar cun Estado Palestino desmilitarizado tería que facelo coas forzas armadas xordanas.

- Por que vostede se enfrontou ao Ministro Lieberman, cando propuxo transferir parte da poboación árabe-israelí ao futuro Estado Palestino?
O plan de Lieberman abriría unha caixa de Pandora que carrexaría múltiples conflitos de solución incerta, entre eles a valoración do patrimonio que lles corresponde aos árabes-israelís, o trato ás minorías en Israel e a redefinición da cidadanía en relación á localización xeográfica das persoas. Asumindo que Israel decidise lidar con todo isto, no mellor dos escenarios estar a transferir entre o 8 e o 10% da poboación árabe-israelí ao futuro Estado. Por sorte, o Plan Lieberman recibiu o rexeitamento conxunto do goberno israelí, do mundo árabe, da Autoridade Palestina e da comunidade internacional. Unha reacción unánime que só Lieberman é capaz de lograr.

- Vostede foi un dos principais militares que suxeriu a Ariel Sharon a construción da barreira de separación entre Israel e Cisxordania. Ofrece esta barreira a seguridade que esperaba?
Cando desde o Consello de Paz e Seguridade, pedimos a Sharon que construíse o valado, fixémolo en base a criterios de defensa. Lamentablemente, a súa construción respondeu a argumentos políticos e de colonización. Esta situación levounos a brindar asesoramento á Corte Suprema de Xustiza de Israel, a cal, finalmente, exhortou ao exército a realizar certos cambios que requiriamos. Na actualidade, a barreira colabora coa seguridade de Israel, pero tamén debemos recoñecer que o principal factor de redución dos atentados suicidas, é a cooperación bilateral entre as forzas de seguridade que comanda o Presidente Abbas e o exército israelí.

- Continúa considerando que esta clase de obstáculos garanten a seguridade?
As barreiras por si soas non brindan seguridade. Observemos senón á Franxa de Gaza, onde Israel construíu unha barreira similar e con todo, non logrou evitar o terrorismo. No caso da barreira de Cisxordania, xa se construíu o 60% dos 800 quilómetros planificados e presenta 3 importantes brechas, pero a separación máis significativa é a evidente disparidade socioeconómica. O ingreso per cápita cisxordano é 15 veces menor que o israelí. Se tomamos como parámetro de comparación a mesma relación entre Méjico e Estados Unidos, que é de catro veces, pódese comprender a magnitude da disparidade que separa a barreira.

- Dacordo á Lei de Xerusalén sancionada pola Knesset en xullo de 1980, esta cidade é a capital indivisible do Estado de Israel. Que ocorre na práctica?
Xerusalén está dividida en case todos os aspectos da vida comunitaria. Os 300.000 árabes que viven en Xerusalén Oriental teñen os seus propios sistemas de educación, de saúde, de transporte, de esparexemento, de comercio e de industria. O desinterese da policía israelí por lidar co alto nivel de delincuencia e pobreza nesa parte da cidade, xerou a anarquía necesaria para que Hamas fágase do control político de Xerusalén Oriental e acabe impóndose, en absolutamente todos os barrios, durante as últimas eleccións ao parlamento palestino.

- Como suxire normalizar o status de Xerusalén?
Comparto a visión do ex presidente Clinton, de dividir a cidade entre barrios israelís e palestinos, en función da identidade da súa poboación. Así, as forzas leais a Abu Mazen poderían desarticular a Hamas, da mesma maneira que o fixeron en Cisxordania, basicamente impedíndolles actuar en escolas e mesquitas. Con respecto á cidade vella de Xerusalén, que contén máis de cen lugares santos para todas as relixións, é dicir, tanto para o Xudaísmo, o Cristianismo como o Islam, considero que habería que pola baixo a administración de forzas internacionais que garantan o acceso de todos, aos lugares sacros.

- Que solucións considera factibles de implementar para resolver o problema dos refuxiados palestinos?
A pesar do que moitos pensan, existe alto consenso entre Israel e a Autoridade Palestina respecto deste tema. Desde 1988, a OLP acepta que unha solución xusta ao problema dos refuxiados, non pode pór en risco o equilibrio demográfico de Israel. Ademais, dos 5 millóns de palestinos que a axencia UNRWA das Nacións Unidas sinalaría finalmente como refuxiados, máis do 50% xa viven actualmente en Israel, Cisxordania e Gaza; mentres a maior parte dos que habitan fóra destes territorios, non manifestan intención de volver. En síntese, os palestinos reclamarían esencialmente resarcimiento económico e quen soliciten o otorgamiento dunha cidadanía, serán maiormente incorporados ao Estado Palestino, mentres que Estados Unidos, Canadá, Arxentina e mesmo Israel, habilitarían un número simbólico de cidadanías, como parte do acordo.

- Cre que Abu Mazen verdadeiramente quere a paz con Israel?
Abu Mazen quere un Estado Palestino, e sabe que o medio para logralo é un acordo con Israel. Por ese motivo, e non por amor a Israel, acepta os termos de referencia do cume de Annapolis; en tanto quen o rexeita é o goberno israelí cando cuestiona os límites de 1967 como base do acordo. Os termos de referencia equivalen ás liñas amarelas que demarcan unha ruta. Nunha ruta podemos trazar dúas cruces, catro carrís ou oito semáforos e nada diso vai modificar o noso destino. En cambio, se transgredimos as liñas amarelas, imos terminar en calquera parte. Netanyahu di ?negociemos sen liñas amarelas?, o que significa desestimar todos os progresos alcanzados até hoxe.

- Considera que a recente formación do Goberno de Unidade Nacional en Israel podería xerar avances no proceso de paz?
Non, porque o problema non está na coalición de goberno, senón no Likud. A diferenza do que moitos cren, non son Xas nin o partido de Lieberman os que frean o proceso de paz. Do contacto habitual que manteño con varios ministros do goberno, sei que Netanyahu non ten luz verde no seu propio partido para avanzar nunha solución baseada nos límites do ´67; e ese é, ao meu criterio, o principal erro da comunidade internacional, que presionan contra Netanyahu, cando en realidade deberían xerar condicións para que o partido gobernante cambie a súa postura.

- Que pode facer América Latina para facilitar o diálogo?
O mundo atópase nun proceso de cambio. Fronte á actual crise económica internacional, os latinoamericanos deben comprender que xogan un rol moito máis importante que antes. Penso que é fundamental que Latinoamérica ofreza soporte político, económico e diplomático ao Presidente Abbas, para que poida enfrontar aos grupos terroristas opositores e financiados por Irán. Así mesmo, é importante que os comunicadores eludan a tentación mediática de demonizar ao Estado Xudeu, actitude na que frecuentemente incorren certos xornalistas vinculados ás esquerdas latinoamericanas e que, en cambio, brinden o seu apoio a quen, desde Israel, traballamos tenazmente para alcanzar solucións negociadas

* Director xeral de Bacalor Strategic Consulting: www.bacalor.com

quinta-feira, julho 12, 2012

Carta aberta a Celso López Pazos




Por Manuel S.Pérez Millos
.
No FARO DE VIGO do día 30-05-2012, apareceu publicada una carta firmada por D. Celso X. López Pazos, na que, co gallo de comentar verbo da conferencia do Embaixador de Israel no “Club Faro de Vigo”, o Sr. Presidente da Asemblea Republicana de Vigo incurre en flagrantes erros de apreciación e, mesmo, de debuxo da realidade.

Deducido polo que pon no derradeiro parágrafo do seu escrito que o Sr. López Pazos rexeita enérxicamente calquera xeito de mentira, entendo que os seus trabucamentos obedecerán, sen dúbida, a unha moi deculpábel falla de información. Por tal motivo, arrógome a licenza de clarexarlle algúns detalles que, segundo entendo, non lle están abondo claros respecto do que ocorre e, maiormente ocorríu, nesa terra na beira máis oriental do Mediterráneo. Co seu permiso, pois, diríxome a vostede, don Celso.

Eludo determe no feito de que Israel presuma de ter unha praza de honra na orla dos Nobel, nos rexistros de patentes e nos foros centíficos máis prestixiosos. Ese é o seu mérito, sementado e recolleitado nas súas Universidades e centros de investigación, e feito medrar co fertilizante da laboriosidade. Cada quen, pese ao refrán en contra, presume do que ten: Vigo do seu porto, Galiza da súas augas e terras e, asemade, o Sr. López Pazos, e eu mesmo, dos nosos logros na vida. Somentes farei unha aceda reflexión: se no noso país poidéramos fachendear da nosas cifras de producción, números de patentes ou bos resultados da agricultura, otro galo nos cantaría. ¿Non sí?

Malia que discrepo con vostede no ton xeral do seu escrito, subscribo plenamente algunha afirmación que espalla esporádicamente, coma, por exemplo, a de que o canon que mide o grao de modernidade dun país é o seu progreso legal e democrático. Pois ben, neste aspecto Israel e un referente exemplar, no que se reflicte a decencia de enxuiciar as máis altas autoridades do país por aceptar agasallos –de contías moi menores- coma susceptibles de ser considerados sobornos, por abusos sexuáis e, en xeral, por vulnerar a lei. Do progreso democrático é un bo referente o feito de que en Israel son legalmente protexidas tódalas opinións lícitas e, por igual, calquer creenza ou posición política ou relixiosa, dende o xudaísmo até o ateísmo, pasando por xudaísmo, cristianismo, islamismo ou credos minoritarios como o dos Bahai ou drusos; ou tendo no seu Parlamento un grupo árabe palestino. ¿Cabe dicir o mesmo –ou algo semellante- doutras nacións do entorno e, inclusive, do mundo?

Pero volvendo a súa carta, lémbrolle que, certamente, unha cousa e predicar e outra dar trigo; no seu caso, non é o mesmo proferir tópicos e consignas ocas que probar o que se fala. Sospeito que a súa alusión a que se “negan dereitos básicos a máis dun millón de habitantes en razón da súa procedencia étnica”, refírese aos palestinos de Gaza. Canto a este asunto, recorre a unha argucia moi burda, xa que está probado polos xornalistas, até os máis refractarios a Israel, que centos de camións entran a cotío en Gaza para levar provisións e outros xéneros necesarios. Por outra banda, omite vostede falar da fronteira con Exipto, paso que, vostede mo recoñecerá, non está custodiada por Israel, ¿ou non é así? Tamén cabe que a frase reproducida pouco antes lla aplique a os cidadáns israelíes de raza árabe; de ser así, o dislate non é merescente nin dunha liña de réplica. Basta ir a Israel (Xerusalén, Tel Aviv, Iaffo, a onde vostede queira) e ver como os israelíes árabes teñen as mesmas leis, as mesmas facilidades para comerciar, os mesmos hospitáis e os mesmos dereitos –non as mesmas obrigas- que os israelíes xudeus. Entre tales dereitos, a asistenza legal. E falando deso, os xuizos contra dos terroristas palestinos fanse a porta aberta, con asistenza letrada e, pódese dar o caso, con xuiz árabe. Sen ir máis aló, Israel conta –ou contou até fai ben pouco tempo- cunha Presidenta do seu Tribunal Superior de etnia árabe. Respecto deste asunto, ou está mal informado ou deliberadamente minte. Canto aos menores detidos, cecáis por falta de espazo non menciona que esos menores poñen bombas en lugares civís públicos (autobuses, supermercados, restaurantes, e semellantes), que asasinan meniños e outras fazañas semellantes. Esto que digo, ¿é que non o sabe, non tivo lugar a dicilo ou non quere que se saiba? Por último, quero dicirlle algo que calquera persoa ecuánime recoñece e entende: os soldados que menciona non ocupan terra allea (a dos palestinos) senon que defenden a terra propia (Israel) e a os cidadáns que viven nela dos mísis e outros artefactos mortíferos que caen enriba dos civís, incluso dos meniños e dos vellos. Claro que, para os que foron quén de tirar ao mar a un inválido na súa cadeira de rodas ou asasinar a atletas desarmados nun territorio neutral coma é unha Vila Olímpica, esas “valentías” de bombardear a indefensos non deixan de ser trangalladas.

Referente as resolucións condenatorias da ONU, esquece –sen dúbida de xeito involuntario- que a meirande parte dos votantes pertencen a nacións árabes ou a países políticamente próximos a os palestinos. Pode ser que esta precisión careza de importancia. Ou non. O que sí coido ben relevante é que soslaie que a primeira resolución das Nacións Unidas verbo desde asunto de Oriente Medio, é a que establece ao Estado de Israel e insta ao seu recoñecemento. Tal vez comprira que se respectara como inicio da solución do problema. Canto a solvencia moral dese manido Consello de Dereitos Humáns, somentes lembrarlle que para ocuparse de eidos relevantes no tal organismo nomeouse á Libia de Gadafi. Sen comentarios.

É mágoa que non tivese espazo abondo para explicar debidamente o das leis racistas. Quero pensar que de non estar circunscrito polo un limitado número de liñas, non tería feito do antepenúltimo parágrafo da súa carta un rosario de dislates. Indícollos polo miúdo de seguido. Primeiro: Israel non expulsóu a ninguén. Foron os propios árabes os que animaron aos residentes árabes a que deixaran o terreo despexado para manobrar cos seus exércitos nos –segundo eles- poucos días que tardarían en botar aos xudeus ao mar (teñen unha extrana fixación con darlles baños de auga salgada aos israelíes, ¿sabe?). Segundo: Compre que baixe a cifra, xa que tanta xente non vivía alí, aínda contando os xudeus. As cifras máis altas son de 600.000 ou 700.000 desprazados; incluso un informe da ONU fala de pouco máis de 470.000 persoas (é posible que, por un lapsus cálami, vostede engadira un cero; pode ser). Terceiro: O dos matrimonios mixtos. Ao respecto, podería falarlle de leis, de dereito, de sentenzas xudiciáis e dunha chea de cousas, pero prefiro ir ao empirismo puro e dicirlle que coñezo persoalmente a israelíes (tanto homes coma mulleres) xudeus casados con cristiáns, con musulmáns, con extranxeiros ou con non profesantes. E, neste caso coma en tantos outros, un feito comprobado vale ben máis que diatribas inconsistentes. Cuarto: Se construír estradas antes de entregar un territorio (caso de Cisxordania) ou deixar instalacións productivas de tecnoloxía avanzada (cóma ocurriu en Gaza, se ven é certo que por pouco tempo: o que tardaron os palestinos en destruilas) é expoliar recursos, ogallá viñeran moitos de tales expoliadores a Galiza, ¿non cré? Quinto: O das armas químicas e os acuíferos contaminados pode que sexa certo; tanto coma que as sardiñas lucen plumas, os morcegos agora xa ven porque usan lentes e as rás comúns téñense que barbear cada dous días. Sr. López Pazos: é moi respectable que se estea a prol dos palestinos ou de Israel, dos tirios ou dos troyáns, pero sería moi boa cousa que se deixara de verquer lixo e infundios e, anque somentes fora de cando en cando, se aportaran probas fiábeis do que se di. Eu, persoalmente, ficaría moi recoñecido a quen así o faga. O dicir cousas enganosas sen probas, é unha especie de trapacería informativa que ten un nome moi feo: chámase difamación; e coido que vostede non se adica a elo, xa que ben sabe que hai moitos procedementos para informar da bondade dunha causa sen que sexa preciso botar man do infundio e das acusacións imposibles de probar. ¿Verdade que sí? Para rematar este asunto das leis racistas, percibo que vostede usa moi rudamente da sinécdoque, xa que este tipo de restriccións a que se refire somentes as aplican os chamados ultraortodoxos. E vostede, Sr. López Pazos, fai desa interesada icona dos aladares e levitóns e chapeus negros a imaxe de tódolos xudeus. Tal xeneralización mesmo é coma se, no Estado español a tódolos varóns se nos tocara co helmo de Mambrilla e se nos puxera na casa a percha para a lanza ao carón da adarga, como se as mulleres vestirán vestidos de faralaes, e os mozos luciran traxe de luces dos toureiros. Convirá conmigo en que é unha imaxe falsa. A modo de exemplo mire esta historia: houbo un eminente teólogo e humanista alemán, Dietrich Bonhoeffer chamábase, que nos derradeiros folgos do III Reich, foi executado por Hitler ou os seus sicarios por opoñerse ao Führer. Aplicando o seu criterio, poderíase dicir que os clérigos alemáns eran contrarios ao nazismo, cousa que, lamentablemente, non é certa. Tamén pola súa regla de tres, o nacionalismo galego non é democrático, xa que no BNG non respectou a liberdade de pensamento e de opinión de Pedro Gómez-Valadés; nin, os que foran, e vistos os incidentes acaecidos recentemente no CUVI ou, mesmamente, no salón de actos do antigo Reitorado, recoñeceron o dereito de reunión dos asistentes. Pero non é certo, afortunadamente, que o xenuino galeguismo sexa tan fascista, ¿non sí?

Dos derradeiros cachos da súa misiva, somentes dúas ou tres puntualizacións. A primeira delas é que Israel non lle roubou nada a ninguén. O territorio que ten lle foi outorgado polo conxunto de nacións, tanto países occidentáis coma do bloque comunista, que votaron maioritariamente en tal sentido a Resolución 181 da ONU, de 29-11-1947. O pequeno resto da terra que se anexionou Israel (que tampouco pertenceu a os palestinos, salvo que vostede entenda que Xordania e Siria sexan territorio palestino), foi obtida por conquista de guerra; algo semellante, poñamos por caso, ao que sucedeu coas Kuriles (Xapón e a URSS), Kurdistán (Irak, Turquía e os kurdos), o Tibet (chineses e tibetanos), e tantos outros semellantes. A segunda pormenorización, refírese a imputación a Israel de cometer innecesaria violencia. Mire vostede, obxectivamente falando do asunto –claro é, se fala alguén imparcial-, non se lle pode atribuir a Israel negunha resposta violenta sen que mediaran previamente graves provocacións e risco certo de desaparición do país. E é que ocorre que Israel ten a obriga de defenderse, exactamente como fai calquera outra nación. O invito, D. Celso, a que me ilustre con feitos probados se pensa que estou trabucado na miña afirmación. Se o fixera, doulle anticipadamente as grazas.

Canto ao expolio, logo do devandito, sería unha vulgar tautoloxía abondar no tema, polo que paso a expoñer a terceira das aludidas precisións, a que atinxe ao que di verbo da guerra colonial. De ser certo o que vostede insinúa, mal e pouco porvir ten o Estado de Israel nos eidos colonialistas, xa que devolve a Exipto, e somentes a cambio de paz, toda a Península do Sinaí; xa que a diferenza de Irán, non crea un goberno títere e paralelo ao oficial no Líbano; xa que se retira de Cisxordania e de Gaza; isto por nomear os exemplos máis recentes e rechamantes. E para qué seguir, se é evidente que vostede coñece tales detalles tan ben ou mellor que eu mesmo.

Só me queda tratar algo que parece que o escandalizou abondo. É a expresión utilizada polo embaixador de que as liortas cos palestinos –e con outros países, engado- son “diferencias entre vecinos”. Debeuno de impactar moito, xa que nomea o asunto por dúas veces. Eu entendo que se trata, sinxelamente, do linguaxe propio dun diplomático, as veces abafantemente fino. Dende logo eu, persoalmente, non sería tan comedido e diría, sen ambaxes, que son as consecuencias de ter veciñanza con castróns sanguinarios e noxentos. Non sei se así gostaríalle máis, D. Celso. Coincido con vostede que resultou eufemístico en demasía.

Pero non podo rematar sen mentar algo que, coma bon republicano que é, lle ha ser unha agradable sorpresa: ¿sabe que os puñeteiros xudeus sionistas combatiron nunha unidade militar creada por eles mesmos, a prol da II República Española e contra o levantamento fascista? ¿E sabe tamén que o Estado de Israel nunca aceptou recoñecer a lexitimidade do Réxime franquista? En reciprocidade a estas informacións que lle dou –perdóeme, pero son así de pretencioso- ¿pódeme dicir de que bando estaban os árabes e a quen apoiaron? E tamén, ¿pódeme citar algún voceiro que mencione ao pobo palestino antes de 1967?

Espero que estas liñas cheguen a súa noticia e que, asemade, condescenda a respostalas, se cadra para a miña ilustración. Que sexan coñecidas por outra xente ben menos ilustrada que vostede, pero que acostuma a ler este tipo de comunicados, é cousa que non me preocupa, xa que, de anteriores respostas aprendín que o máis elaborado intelectualmente que poden argumentar é “judiossss de merda vamos a matarvos!!!!” (sic). Pero vaia, que se llevai facer se, polo que se mira, son émulos de aquel torto de infausta memoria que proclamou aquilo de que “¡Morra a intelixencia!”.

Co pracer que sempre sinto ao tratar con vostede, envíolle un saúdo.

quarta-feira, julho 11, 2012

Da ambiguedade a traizón: a esquerda, os xudeus, e Israel



Por Winston Pickett
TheJC

Hai algúns detalles biográficos sobre o profesor Robert Wistrich que a xente tende a pasar por alto ao avaliar o traballo de alguén que é, posibelmente, a maior autoridade mundial sobre o antisemitismo.

Adóitase ofrecer unha clave para explicar por que - só dous anos despois de escribir a súa magna obra de 1000 páxinas "Unha obsesión letal: o antisemitismo desde a Antigüedade até a Jihad global" - Wistrich produciu un tomo de 623 páxinas cun título tan prometedor como "Da ambiguedade á traizón: A esquerda, os xudeus e Israel".

O primeiro feito sobresaiente é que este historiador de 67 anos de idade naceu en Kazajstán, nos momentos máis álxidos do poder de Stalin, despois de que a súa familia fuxise de Cracovia durante a Segunda Guerra Mundial. A isto engádese o medio cultural e político no que medrou. O pai de Wistrich, a pesar de ser un membro do ilegal partido comunista polaco, foi recompensado pola súa fidelidade cunha pena de prisión por parte do NKVD (a policía secreta soviética). Por tanto, a súa familia, tal como Wistrich conta, non gardaba "ningunha esperanza acerca da mentira soviética tras a guerra, do mesmo xeito que sobre a crueldade dun sistema totalitario que esmagaba sen piedade toda individualidade".

E con todo, como un mozo intelectual que era, o pensamento da esquerda aínda resultaballe atractivo. Crecendo en Gran Bretaña na década de 1950, Wistrich lembra radicalizarse na escola primaria", e pasar despois "dous anos de estudo e de activismo radical" na Universidade de Stanford en California, así como estar presente nos disturbios estudantís de París de 1968, opóndose á alienación capitalista e ao racismo e militarismo de Occidente.

Con todo, e xa durante ese mesmo período, despois de lidar coa teoría marxista clásica e coa súa ambivalencia cara aos xudeus, e sendo estudante en Cambridge e investigando para o seu doutoramento sobre "O socialismo e a cuestión xudía" no University College de Londres, Wistrich atopouse debatendo co esquerdistas prol-palestinos nas universidades británicas, onde detectou como o ineludible "bordo afiado do sentimento antiisraelí ía moito máis alá da teoría".

Por que, preguntábase Wistrich, "tantos dentro da nova esquerda volvéronse contra o Estado xudeu con tal grao de vehemencia?"

Corenta anos máis tarde Wistrich regresou novamente a esta pregunta, só que esta vez a súa procura dunha resposta viuse favorecida por catro décadas de investigación exhaustiva.

Ler o seu libro non resulta fácil, a menos que o lector estea xa familiarizado cos escritos de Karl Marx, Friedrich Engels, Rosa Luxemburgo, Bernard Lazare, Karl Kautsky e León Trotsky. Con algunhas das conclusións xa estaba familiarizado, produto do seu oito anos como director de investigación na Biblioteca Wiener, antes de entrar no 2002 no Centro Internacional Vidal Sassoon para o Estudo do Antisemitismo, da Universidade Hebrea, onde ocupa a cátedra Neuberger de historia .

Pero esta é a primeira vez que se sintetiza a súa análise nun só volume. E logo está o título, "Da ambigüidade á traizón". As súas experiencias persoais poderían explicar por que elixiu un termo tan emotivo" É a "traizón da esquerda" un sentimento persoal? "Non", asegura rotundamente. "Tiven que deixar de considerarme como un home da esquerda clasica hai máis de 40 anos".

No seu lugar, tal como el o ve, a "traizón" é unha cuestión de principios básicos. "Grande parte da esquerda contemporánea abandonou o seu propio legado procedente da Ilustración, así como o seu amplo proxecto social humanista". "No seu lugar, parece obsesionarse dunha maneira desproporcionada e irracional cos 'pecados' de Israel, ao que considera responsable de case todos os problemas no Oriente Medio e mesmo máis aló".

A segunda vertente desa traizón procede do que el denomina "a esquerda antisionista", a que "renegou do carácter universal e democrático do dereito de autodeterminación nacional", un principio que parece existir para todos os demais pobos excepto para os xudeus, ao mesmo tempo que abrazaron ao Islam radical.

O último aspecto desa traizón ten o seu fogar na esquerda radical, aínda que parte da corrente principal da esquerda liberal, esa para quen "o antisemitismo non existe a menos que se pode situar e aloxar no limiar da extrema dereita".

Con todo, o que mais desconcertou a Wistrich sobre a actitude da esquerda contemporánea e os seus impulsos antisemitas é a súa natureza incoherente. "A ideoloxía actual da gran parta esquerda é unha especie de boutique de fragmentos, o que eu chamo os "restos de galaxias marxistas xa extinguidas" Pero dá a casualidade que todos estes fragmentos están unidos por unha animosidade referencial cara a Israel e os xudeus. É o que une a estas visións do mundo tan dispares como as de Hugo Chávez e Mahmoud Ahmadinejad.

Un dos descubrimentos máis sorprendentes de Wistrich foi que o que el pensaba que era un invento antisemita soviético resultou ter a súa orixe no movemento laborista británico de finais do século pasado.

"O que mais poderosamente sorprendeume na investigación para este libro foi en que grao era responsable a Gran Bretaña das súas propias e indíxenas - e contemporáneas - tradicións antisemitas". Entre elas atópanse as teorías xeneralizadas de conspiración xudía mundial manipulada pola esquerda británica durante a Guerra dos Boers de 1899-1902.

Wistrich sostén que dita guerra - tan polémica e polarizada como calquera outra na época moderna - viu a aparición dun movemento radical anti-guerra que acuñou a terminoloxía conspirativa dun "xudaísmo imperialista", para así describir como supostamente os altos financeiros xudeus en Sudáfrica afundían ao Imperio británico nun conflito desastroso. Estas ideas volverían rexurdir coa aparición de Oswald Mosley e a súa Unión Británica de Fascistas, xa na década de 1930, cando acusaron os xudeus de arrastrar a Gran Bretaña a unha guerra contra Alemaña, e de novo co movemento radical anti-guerra de Iraq e as súas acusacións de "conspiracións xudías", e as súas acusacións dun "imperialismo sionista".

Peor aínda, asegúranos Wistrich, foi o seu descubrimento de que a noción virulenta de que o sionismo era unha forma de nazismo xurdira desde o interior da Oficina de Asuntos Exteriores británica, xa que tiña por obxecto restrinxir a entrada no país aos sobreviventes da Europa de Hitler. Na década de 1950 esa idea introduciríase entre na opinión pública xeral a través do renombrado historiador Arnold J. Toynbee, cuxo "Estudo na Historia" acusaba aos sionistas de ser uns "discípulos dos nazis", unha acusación que se ten convertido nun mantra dentro a esquerda británica, e que está detrás desoutra tristemente soada resolución de Nacións Unidas de 1975 que dicía que "o sionismo é igual a racismo".

Se todo isto debuxa un panorama desolador, con todo, Wistrich sostén un raio de esperanza ao ter a opinión de que a esquerda británica "está ideolóxicamente empobrecida e o seu nivel de argumentación é verdadeiramente lamentable". E engade: "Se o meu libro axuda a restaurar un pouco de cordura no discurso cada vez máis tóxico que rodea a todas estas cuestións hoxe en día, ficarei satisfeito".

domingo, julho 08, 2012

Sobre "intifadas culturais" e liberdade de expresión



Por Joao Guisan Seixas*

Curioso acto pela "liberdade de expressão" organizado contra a investigação de um crime atroz contra a liberdade de expressão, como foi o assassínio de Juliano Mer-Khamis, a quem, não sei por quê, lhe tiram o apelido árabe (pois era filho de pai árabe e mãe judia) e a a sua dupla adscrição palestiniano-israelita. Ele não dizia que era 50% palestiniano e 50% israelita, mas 100% palestiniano e 100% israelita. Tal e como se refere no texto, parece que tivesse sido o exército israelita que o assassinou às portas do teatro. E não, foram balas palestinianas que o mataram pelo delito de promover uma solução pacífica do conflito e a aproximação dos dois povos através da cultura. Tendo a polícia palestiniana (depois de tentar culpabilizar um delinquente comum que foi ilibado por provas de ADN) renunciado a investigar o caso, a justiça israelita procedeu à detenção, que não sequestro, quer de Nabil Al Ree quer de Zakaria Zubeidi (antigo membro das Brigadas dos Mártires de Al-Aqsa, que Juliano Mer-Khamis tinha acolhido após a sua teórica renúncia à luta armada), porque sempre se suspeitou que o assassínio tinha sido cometido por pessoas próximas dele.

Ambos estão detidos, não sequestrados, ao dispor de um tribunal e com assistência de advogados. Muito mais do que teve Gilad Shalit. Israel é um Estado de Direito. Se houver provas para condená-los, serão condenados, e caso contrário serão libertados. Mas sem dúvida Israel tem todo o direito do mundo (segundo, entre outras coisas, os acordos de Oslo que assinou a ANP) a fazer o que fez. O Freedom Theatre fora fundado já pela mãe dele, filha de combatente, mãe de combatente e ela própria combatente do que do lado palestiniano se denomina "sionismo genocida". Se o exército israelita tivesse querido acabar com esse projecto podia tê-lo feito há muito. Os únicos que esse projecto parecia incomodar eram os radicais palestinianos. Qualquer palestiniano que for detido por causa dessa morte vai ser sempre uma vítima do "sionismo genocida". Parece que os organizadores deste acto o que querem é que esse crime fique impune.

*Actor, director, dramaturgo galego é socio da Asociación Galega de Amizade con Israel

domingo, julho 01, 2012

"No kibbutz aprendes a compartir, iso crea xeracions con outra escala de valores"

Unha entrevista de R.Suarez con Samuel Epstein. 
Atlántico Díario - 01/07/2012


Samuel Epstein é un empresario xudeu askenazí de pai Lituano nado en Uruguai e vicepresidente da delegación galega da Cámara de Comercio e Industria España-Israel. Viviu 15 anos nun kibbutz en Israel e agora reside en Vigo, onde segue os costumes do seu país. A súa misión consiste en tender pontes entre empresas galegas e israelís.
A Cámara de Comercio España-Israel en Galicia creouse hai dous anos. Presídea Francisco Linares, que vive na Coruña, e o seu vicepresidente é Samuel Epstein, afincado en Vigo. Foi a terceira delegación deste organismo que se creou en España, tras a apertura da sede central en Madrid e pouco despois a de Catalunya. Chegou a de Galicia, ou Canarias para adaptarse ao modelo autonómico español. A Cámara de España-Israel en Galicia organizou en maio unha visita de empresarios galegos a Israel, en colaboración co Igape, que trataba de aproveitar a celebración de tres feiras (biotecnoloxía, tecnoloxía agrícola e novas tecnoloxías). A axenda de traballo foi intensa para os empresarios e institucións de ambos os países, pero ademais deuse a coñecer Galicia mediante accións como a promoción dos viños durante catro días nos que participaron tres adegas galegas, distribuidores israelís e a prensa especializada.

Son moi descoñecidos os viños galegos?

Son un pouco descoñecidos. Galicia é bastante descoñecida, un dos nosos obxectivos é que se coñeza en Israel e dar a coñecer Israel en Galicia, creo que o estamos logrando con boa acollida entre ambas partes. Antes, o único que coñecían os afeccionados ao fútbol é que Revivo, un xogador israelí, xogara no Celta. Hoxe en día as cousas cambiaron moito, as empresas e institucións están a traballar están entre elas.

Ademais do traballo realizado coas empresas e a participación nesas feiras sectoriais, que oportunidades existen?

Israel presenta moitas oportunidades para as empresas galegas. É un mercado pequeno pero moi puxante, que non sofre a crise mundial. Agora hai un plan quinquenal de infraestruturas no que van investir decenas de millóns de euros, no que estamos a tratar de involucrar a empresas construtoras e de enerxía, convocaranse concursos internacionais para esas obras. Hai lugar para as empresas galegas nese programa para a construción de estradas, túneles, pontes, vías férreas. Tamén é importante achegar e facer asociacións comerciais entre empresas israelís e galegas para saír a outros lugares do mundo, traballar tamén con empresas de Sudamérica.

Cal é a súa conexión con Israel?

Nacín en Uruguai, alí existe unha comunidade xudía importante e ben organizada con escolas, centros culturais, sinagogas, eu recibín unha educación xudía en casa e logo a miña familia e eu marchamos a Israel, porque somos xudeus e consideramos que Israel é o fogar nacional. Representamos a Israel varias veces en distintos lugares do mundo sobre todo en Sudamérica. E somos empresarios, temos unha empresa que se dedica ao comercio con Israel hai xa trinta anos e facemos traballos de consultoría. A nosa relación con Israel é diaria, coñecemos a cultura, dominamos o idioma, vivimos fóra de Israel pero vivimos como israelís.

Vivir en Israel é o que todos desexan? foi moi distinto?

Foi unha experiencia moi interesante. Para min máis distinto, porque non só fomos a Israel, fomos a un kibbutz, é unha experiencia comunitaria que comeza hai máis de cen anos; fórmanse comunidades en principio só agrícolas e fórxase unha vida común. Algúns o chaman experiencia socialista. Compártense os medios de produción e nun principio compartíase practicamente todo, os nenos durmían en casas con outros nenos, recibíase todo en especias. Un dos principios era que cada un dá de acordo ás súas posibilidades e recibe de acordo ás súas necesidades, non hai diferenzas económicas. Hoxe evolucionou, xa non é tan igualitario aínda que segue conservando o principio de solidariedade. Vivimos quince anos, naceron os meus dous fillos aí (ten tamén dúas netas).

Que destacaría desa vida?

É moi enriquecedora non desde o punto de vista material, que non o foi, senón persoal, de saber compartir con outra xente, que é algo moi difícil e para educar aos fillos foi excelente tamén. É tan difícil nesta sociedade renunciar a cousas materiais que ás veces ocupan un lugar demasiado importante e esquécense outras cousas. Foi unha experiencia moi boa para os que viviron aí e para toda a poboación israelí porque creou un grupo de xente cunha escala de valores diferente e porque esa xente xerou unha produción alimentaria que era moi necesaria para o país porque o primeiro que se fixo no kibutz foi traballo agrícola.

Volveron de visita?

Seguimos moi ligados aos nosos amigos, volvemos dúas ou tres veces por ano.

Por que veu a Galicia?

Viñemos a Galicia desde Uruguai, o últimos quince anos seguimos traballando con Israel desde Uruguai. O meu fillo maior casou cunha filla de galegos e decidiron vir e a miña filla menor veu a facer un máster en Barcelona. Viñemos entón para estar preto deles.

"Para bailar o tango fan falta dous e que os dous se apoien"

As noticias de Israel correspóndense coa realidade?
Non entro en política, cando me preguntan iso convídolles a ir a Israel ou a atoparse con xente que estivo alí. Non vou negar a realidade, existe un conflito duro, doloroso, triste, hai que terminalo e a única forma é chegar á paz. En Río da Prata dicimos que para bailar o tango fan falta dous e que os dous se apoien e sexan sinceros, é o que fai falta. Pero Israel é un país occidental, moderno, seguro, vangardista en moitas cousas, hai desinformación.

Como ve a primavera árabe?

Abriu moitas esperanzas aínda que por agora non se viu que houbese grandes cambios. No humano dóeme moito o que pasa en Siria, non o podo entender, esperemos que cada pobo decida sobre o seu destino pero que sexan decisións intelixentes que non provoquen máis guerras. É importante para Israel porque son 7 millóns de habitantes, pero desde o punto de vista comercial a rexión podía ser unha potencia, hai países grandes e con recursos, sería unha mágoa non aproveitar ese potencial e xerar como unha unión europea ou un Mercosur para vivir mellor.

A relación entre a xente é como a pintan os políticos?

Eu vivín na fronteira de Gaza, na liña verde, non o que se anexou durante a Guerra do Seis Días. Os nosos campos lindaban cos dos palestinos e até os anos 80 viñan traballar ao noso kibutz, iamos ás súas cidades, praias, restaurantes, e eles aos nosos, ao mediodía tomaba café xuntos. Israel é un país occidental, moderno, a pesar de que existe unha forte presión relixiosa pero vive no Medio Oriente, moitas dos costumes que hai non son moi distintas ás dos palestinos e países árabes. Os pobos poden convivir pero nos últimos anos moitas familias de ambas as partes perderon aos seus fillos e viven aterrorizadas, espero que se poida volver atrás.